گروتریزی چیست؟
گروتریزی یکی از فرآیندهای حیاتی در ساختوساز است که در آن از ملات سیال با مقاومت بالا برای پر کردن فضاهای خالی بین اجزای سازهای مانند فونداسیون و صفحه ستون استفاده میشود. این عملیات نقش مهمی در انتقال یکنواخت نیرو، جلوگیری از تمرکز تنشها و تقویت پیوند بین اجزای بتنی و فولادی دارد و موجب افزایش دوام و ایمنی سازه میشود.
گروت ریزی زیر صفحه ستون یکی از مراحل کلیدی در ساخت و ساز است که به استحکام و پایداری سازه کمک میکند. این فرآیند شامل پر کردن فضای خالی بین صفحه ستون (بیس پلیت) و فونداسیون با مخلوط گروت است تا اتصال محکم تر و توزیع بار به صورت یکنواخت انجام شود.
گروتریزی در زیر صفحه ستون
یکی از کاربردهای رایج گروتریزی، اجرای آن در زیر صفحه ستون (بیس پلیت) است. این روش باعث ایجاد تکیهگاه کامل بین ستون فولادی و فونداسیون بتنی میشود و مانع از ایجاد ترک و تمرکز بار در نقاط خاص میگردد. گروتریزی صحیح زیر بیس پلیت به توزیع مناسب نیرو و پایداری کل سازه کمک قابل توجهی میکند.
نحوه صحیح اجرای گروتریزی
اجرای اصولی گروتریزی شامل چند مرحله کلیدی است که باید با دقت بالا انجام شود: تمیزکاری سطح، اشباعسازی با آب، آمادهسازی گروت بر اساس دستورالعمل، قالبگذاری دقیق، اجرای پیوسته گروت و عملآوری اصولی. توجه به ترتیب اجرای این مراحل و استفاده از گروت با کیفیت، نقش تعیینکنندهای در موفقیت عملکرد سازه دارد.
مراحل گروت ریزی بیس پلیت (صفحه ستون)
قبل از شروع گروتریزی، سطوح باید از هرگونه آلودگی مانند روغن، گرد و غبار، رنگ، زنگزدگی و مواد زائد پاک شوند.استفاده از برس سیمی، جارو برقی صنعتی یا هوای فشرده برای پاکسازی سطوح توصیه میشود.در صورت وجود رطوبت یا یخزدگی، باید سطح کاملاً خشک شود.
به مدت 2 تا 3 ساعت قبل از گروتریزی، سطوح باید کاملاً غرقاب شوند تا از جذب سریع آب گروت توسط بتن جلوگیری شود.در زمان اجرای گروت، آب اضافی باید از روی سطح پاک شود تا از کاهش مقاومت گروت جلوگیری گردد.
صفحات ستونی که قرار است گروت زیر آنها ریخته شود، باید عاری از آلودگی باشند. سوراخهایی برای خروج هوا در صفحات ستونی تعبیه شود تا از ایجاد حبابهای هوا در گروت جلوگیری شود. صفحات ستونی باید بهدرستی تراز و در جای خود ثابت شوند.
فضایی که قرار است با گروت پر شود، باید به گونهای قالببندی شود که از نشت رطوبت و گروت جلوگیری شود.استفاده از قالبهای چوبی، فلزی یا پلاستیکی مقاوم در برابر رطوبت توصیه میشود.قالب ها باید بهدرستی آببندی شوند تا از نشتی جلوگیری شود.
مخلوط گروت باید طبق دستورالعمل های موجود بر روی بسته بندی آماده شود.از آب تمیز و عاری از مواد شیمیایی برای اختلاط استفاده شود.نسبت آب به گروت باید دقیقاً رعایت شود تا از کاهش مقاومت گروت جلوگیری شود.اختلاط باید با استفاده از میکسرهای مکانیکی انجام شود تا مخلوط یکنواخت حاصل شود.
- زمانبندی اجرای گروت ریزی بیس پلیت
توصیه میشود که گروتریزی حداکثر 15 دقیقه پس از اختلاط انجام شود تا از گیرش اولیه گروت جلوگیری شود.در دمای بالا، زمان اجرا ممکن است کوتاهتر شود، بنابراین برنامهریزی دقیق ضروری است.
ضخامت گروت نباید کمتر از 25 میلیمتر باشد تا از ترکخوردگی و کاهش مقاومت جلوگیری شود.حداکثر ضخامت گروت باید طبق توصیههای سازنده تعیین شود، اما معمولاً تا 100 میلیمتر قابل اجراست.برای ضخامتهای بیشتر، ممکن است نیاز به استفاده از گروتهای خاص یا افزودنیهای تقویتکننده باشد.
گروتریزی باید به صورت پیوسته و یکجا انجام شود تا از ایجاد درزهای سرد جلوگیری شود.برنامهریزی دقیق قبل از اجرا و تامین مواد و تجهیزات کافی ضروری است.
برای گروت ریزی های حجیم، استفاده از پمپ های مناسب توصیه میشود تا سرعت و یکنواختی اجرا افزایش یابد.پمپ ها باید متناسب با نوع گروت و شرایط پروژه انتخاب شوند.
نحوه اجرای گروت زیر صفحه ستون
- ابتدا از قرارگیری صحیح بیس پلیت در محل تعیین شده اطمینان حاصل کنید و ابعاد و اندازهها را دوباره بررسی نمایید.
- سطح بیس پلیت باید کاملاً صاف و تراز باشد تا از ایجاد فضای خالی اضافی جلوگیری شود.
- بتن زیر بیس پلیت باید حداقل ۷ روز سن داشته باشد تا از استحکام کافی برخوردار باشد.
- حداقل فاصله ۱۰ میلیمتر بین سطح زیر بیس پلیت و بتن ضروری است، اما بهتر است این فاصله کمتر از ۲۵ میلیمتر نباشد.
- سطوح بتنی که با گروت در تماس هستند باید سالم، زبر و عاری از هرگونه آلودگی مانند روغن، گرد و غبار و زنگ زدگی باشند. این سطوح باید کاملاً پاک و آماده برای گروت ریزی باشند.
- ۲ تا ۳ ساعت قبل از گروت ریزی، سطوح باید کاملاً غرقاب شوند و در زمان گروت ریزی، آب اضافی باید از روی سطح پاک شود. همچنین، بتن فونداسیون باید با آب تمیز اشباع گردد و قالبها باید سخت و نفوذناپذیر باشند.
- توصیه میشود که گروت ریزی حداکثر ۱۵ دقیقه پس از اختلاط انجام شود.
- ضخامت گروت نباید کمتر از ۲۵ میلیمتر باشد و حداکثر ضخامت باید بر اساس توصیههای مشاوران تعیین شود.
- گروت ریزی باید به صورت پیوسته و یکجا انجام شود. برای این کار، برنامهریزی دقیق قبل از اجرا ضروری است.
- برای سهولت در حرکت قالبها، میتوان از ورقهای پلی استایرن با تراکم بالا استفاده کرد.
- با تأمین فضای خالی کافی در زیر بیس پلیت، میتوان از باقی ماندن هوای اضافی جلوگیری کرد.
- دمای مناسب برای اجرای گروت ریزی بین ۵ تا ۳۰ درجه سانتیگراد است.
- در هنگام استفاده از گروت، اضافه کردن هرگونه مواد افزودنی یا دانه بندی شن و ماسه مجاز نیست.
- ملات آماده شده باید در مدت زمان کمتر از ۳۰ دقیقه مورد استفاده قرار گیرد.
- گروت ریخته شده باید تا ۷ روز مرطوب نگه داشته شود و از تابش مستقیم نور خورشید محافظت گردد. این کار میتواند با استفاده از پلاستیک یا گونی مرطوب انجام شود.
- پس از اتمام گروت ریزی، عملآوری مناسب با استفاده از پلاستیک یا گونی خیس و یا آبپاشی انجام شود. نگهداری مناسب پس از گروت ریزی بسیار مهم و تعیینکننده است.
ضخامت گروت زیر صفحه ستون
با توجه به اهمیت موضوع ضخامت گروتریزی بین صفحهستون و شالوده، به اختصار نکات کلیدی را بررسی میکنیم.
در این روش که پیش از اسکلتبندی و همزمان با اجرای گروت انجام میشود، ضخامت معمول گروتریزی بین ۲ تا ۴ سانتیمتر است.
- روش کار گذاشتن و تراز کردن با مهره:
در این روش که با استفاده از مهره در زیر صفحهستون انجام میشود، ضخامت معمول گروتریزی بین ۴ تا ۱۰ سانتیمتر است. این ضخامت به ابعاد صفحهستون، قطر بولتها و مهرهها بستگی دارد.
مقاومت گروتها بسته به طراحی و مشخصات فنی ارائه شده توسط تولیدکننده متفاوت است. برای اطلاع از مقاومت دقیق هر نوع گروت، بهتر است به مشخصات فنی محصول مراجعه کنید. به طور کلی، حداقل مقاومت گروت باید بیشتر از مقاومت بتن بستر باشد. در برخی موارد، مشاور یا مصرفکننده ممکن است بر اساس شرایط خاص سازه، مقاومت مورد نیاز را تعیین کند که باید به عنوان معیار عمل در نظر گرفته شود.
گروت سیمانی نیاز به کیورینگ مشابه بتن دارند و باید به مدت حدود هفت روز مرطوب نگهداری شوند. این موضوع به ویژه در روزهای گرم اهمیت بیشتری دارد، زیرا عدم رعایت آن میتواند منجر به ترک خوردگی گروت شود. در مقابل، گروتهای اپوکسی نیازی به عملآوری با آب ندارند.
- دمای مناسب برای گروت ریزی:
دمای مناسب برای اجرای گروتریزی بین ۱۰ تا ۳۵ درجه سانتیگراد است. در صورتی که دما از این محدوده خارج شود، باید تمهیدات لازم برای جلوگیری از مشکلات احتمالی اتخاذ گردد.
قالببندی برای اجرای گروتریزی میتواند با استفاده از چوب، فلز یا سایر مصالح مشابه انجام شود. قالب باید به گونهای مستحکم و درزبندی شده باشد تا از نشت شیره گروت جلوگیری شود. همچنین، فاصله قالب از بیس پلیت باید حداقل ۱۰ سانتیمتر باشد و قالب باید کمی بالاتر از سطح زیرین بیس پلیت قرار گیرد.
گروت مناسب صفحه ستون
استفاده از گروت در نصب اتصالات صفحه ستون به دلایل متعددی ضروری است. اصلیترین دلیل، پر کردن فضاها و نقاط خالی است که به افزایش اصطکاک بین فونداسیون بتنی و صفحه فولادی کمک میکند. اجرای صحیح گروت باعث ایجاد تماسی کامل بین فونداسیون و صفحه ستون میشود که در نهایت به استحکام بیشتر سازه منجر میگردد.
عوامل مؤثر بر قیمت گروت زیر صفحه ستون
قیمت گروت تحت تأثیر عوامل متعددی قرار دارد که در ادامه به بررسی برخی از مهمترین آنها میپردازیم:
- ترکیب مواد: انتخاب مواد اولیه برای تولید گروت بهطور مستقیم بر قیمت آن تأثیر میگذارد. کیفیت مواد اولیه و انطباق آنها با استانداردهای بینالمللی، نقش مهمی در تعیین هزینه نهایی دارد. هرچه مواد با کیفیتتر باشند، هزینه خرید گروت نیز افزایش مییابد.
- نوع گروت: در بازار دو نوع گروت G2 و G3 وجود دارد که هر کدام قیمت متفاوتی دارند. انتخاب نوع مناسب گروت میتواند بر هزینه نهایی تأثیرگذار باشد.
- میزان تقاضا و عرضه: یکی از عوامل کلیدی که میتواند نوسانات قیمت گروت زیر صفحه ستون را ایجاد کند، میزان تقاضا و عرضه در بازار است. اگر تقاضا از عرضه بیشتر شود، قیمتها به طور طبیعی افزایش مییابد و برای خرید محصول باید هزینه بیشتری پرداخت کرد.
آییننامههای مربوط به گروتریزی
آییننامهها و استانداردهای معتبر مانند آییننامه بتن ایران (آبا)، ASTM C1107 و ACI 351 به عنوان مراجع اصلی اجرای گروتریزی در پروژههای ساختمانی شناخته میشوند. این منابع شامل دستورالعملهایی برای طراحی، اجرا، آزمایش کیفیت، شرایط مجاز محیطی و الزامات کنترلی هستند که رعایت آنها برای تضمین ایمنی و کیفیت الزامی است.
دستورالعمل گروت ریزی
برای دستیابی به بهترین نتایج، اجرای گروتریزی باید بر اساس دستورالعملهای دقیق فنی صورت گیرد. این دستورالعملها شامل شرایط محیطی مناسب، نحوه قالببندی، ضخامت مناسب گروت، زمانبندی مصرف بعد از اختلاط و نحوه نگهداری پس از اجرا هستند. اطلاعات دقیق معمولاً توسط تولیدکننده گروت در قالب دیتاشیت یا روی بستهبندی ارائه میشود.
کنترل کیفیت و بازرسی گروت ریزی
- پس از اتمام گروتریزی، باید بازرسیهای لازم برای اطمینان از کیفیت اجرا انجام شود.
- بررسی تراز بودن صفحات ستونی، عدم وجود ترکها و حبابهای هوا، و مقاومت گروت از جمله مواردی است که باید کنترل شود.
- استفاده از تجهیزات حفاظت فردی (مانند دستکش، عینک و ماسک) در حین کار با گروت ضروری است.
- از تماس مستقیم گروت با پوست جلوگیری شود، زیرا ممکن است باعث تحریک پوست شود.
- در محیطهای بسته، تهویه مناسب باید فراهم شود تا از استنشاق گرد و غبار گروت جلوگیری شود.
نکات مهم و تکمیلی در خصوص گروتریزی
-
در پروژههایی با شرایط دمایی خاص، استفاده از گروتهای سازگار با دما یا حاوی افزودنیهای مخصوص ضروری است.
-
در محلهایی که احتمال نشست وجود دارد، انتخاب گروتهای منبسطشونده توصیه میشود.
-
تعیین ضخامت مناسب گروت و فاصله زیر صفحه ستون باید توسط مهندس طراح سازه انجام گیرد تا از عملکرد صحیح سیستم اطمینان حاصل شود.
جدول گروتریزی زیر صفحه ستون
جدول گروتریزی زیر صفحه ستون
| ردیف |
ابعاد صفحه ستون (cm) |
ضخامت گروت (cm) |
تعداد صفحه ستون |
حجم گروت مورد نیاز (لیتر) |
نوع گروت پیشنهادی |
| 1 |
40 × 40 |
3 |
10 |
48 |
گروت سیمانی مقاوم |
| 2 |
50 × 50 |
4 |
8 |
80 |
گروت منبسطشونده |
| 3 |
60 × 60 |
5 |
6 |
108 |
گروت اپوکسی صنعتی |
نتیجه گیری
گروتریزی زیر صفحه ستون یکی از مراحل حیاتی در نصب ستونهای فولادی است که نقش اساسی در انتقال صحیح بار سازه به فونداسیون دارد. اجرای درست گروتریزی باعث افزایش مقاومت فشاری، جلوگیری از تمرکز تنش، و پایداری بیشتر سازه میشود. انتخاب گروت مناسب، رعایت ضخامت و روش صحیح اجرا، از عوامل کلیدی در عملکرد مطلوب این بخش محسوب میشوند. به طور کلی، گروتریزی دقیق و استاندارد زیر صفحه ستون تضمینکننده دوام، ایمنی و عملکرد بهینه سازه در بلندمدت است. همینطور میتوانید درباره ی ترمیم بتن کرمو با گروت نیز مطالعه فرمایید.
