تخریب کننده بتن چیست؟

کتراک چیست ؟

تخریب کننده بتن یا کتراک یکی از مواد شیمیایی پرکاربرد در صنعت ساختمان و پروژه‌های عمرانی است که برای تخریب کنترل‌شده بتن، سنگ و مصالح سخت بدون نیاز به انفجار به کار می‌رود. این ماده جایگزین ایمن و اقتصادی برای روش‌های سنتی مانند چکش هیدرولیکی یا دینامیت است. تخریب کننده بتن با ایجاد فشار انبساطی در داخل حفره‌های ایجاد شده در بتن، باعث ترک‌خوردگی و خرد شدن آن از درون می‌شود. این فرآیند بدون لرزش، صدا یا گردوغبار شدید انجام می‌شود و به همین دلیل در پروژه‌های شهری و محیط‌های حساس بسیار مورد توجه است. از کتراک برای شکستن سنگ نیز استفاده میشود.

انواع تخریب کننده بتن

تخریب کننده بتن در انواع مختلفی تولید می‌شود که تفاوت آن‌ها در ترکیب شیمیایی، دمای کاربرد و سرعت عملکرد است. انواع متداول عبارت‌اند از:

تخریب کننده بتن نوع معمولی

مناسب برای دماهای بین 10 تا 25 درجه سانتی‌گراد و کاربردهای عمومی در محیط‌های معتدل.

تخریب کننده بتن نوع گرم

مخصوص شرایط آب‌و‌هوایی سرد که سرعت واکنش را حفظ می‌کند و در دماهای پایین‌تر از 10 درجه عملکرد بهتری دارد.

تخریب کننده بتن نوع سرد

برای مناطق گرم طراحی شده تا از واکنش سریع و ترک ناگهانی جلوگیری شود.

تخریب کننده بتن با پایه کلسیم اکسید (CaO)

متداول‌ترین نوع که با افزودن آب، واکنش گرمازا و انبساطی ایجاد می‌کند.

کاربرد فنی تخریب کننده بتن

این ماده در پروژه‌های عمرانی، معدنی و بازسازی مورد استفاده قرار می‌گیرد، از جمله:

• تخریب فونداسیون‌های بتنی قدیمی در مناطق شهری
• بازگشایی سازه‌های بتنی مسلح بدون آسیب به آرماتور
• حفاری و استخراج سنگ در معادن بدون استفاده از مواد منفجره
• بازسازی پل‌ها، تونل‌ها و سدها
• حذف بتن‌های سخت‌شده در اطراف تجهیزات صنعتی یا خطوط لوله

دلایل استفاده از تخریب کننده بتن

انتخاب تخریب کننده بتن به جای روش‌های سنتی به دلایل فنی و ایمنی زیر انجام می‌شود:

• نیاز به تخریب بی‌صدا و بدون لرزش در مناطق حساس
• حفظ ایمنی نیروی انسانی در مقایسه با استفاده از مواد انفجاری
• دقت بالا در کنترل میزان تخریب
• عدم آسیب به سازه‌های مجاور و تأسیسات زیرزمینی
• کاهش هزینه‌های جانبی مانند ترمیم و تمیزکاری
• سازگاری با محیط زیست به دلیل عدم تولید دود یا گازهای سمی

ویژگی‌ فنی تخریب کننده بتن

از دیدگاه فنی، تخریب کننده بتن دارای مشخصات زیر است:

• پایه معدنی با ترکیب عمده اکسید کلسیم (CaO)
• واکنش گرمازا در حضور آب که منجر به انبساط حجمی زیاد می‌شود
• تولید نیروی فشاری در حدود 300 تا 700 کیلوگرم بر سانتی‌متر مربع
• فاقد هرگونه مواد منفجره یا سمی
• زمان گیرش اولیه بین 30 دقیقه تا 2 ساعت و شکافت نهایی بین 4 تا 24 ساعت
• قابلیت عملکرد در ضخامت‌های مختلف بتن از 20 تا 200 سانتی‌متر

معایب و مزایا فنی تخریب کننده بتن

در زیر به توضیح مزایا و معایب تخریب کننده بتن میپردازیم.

مزایا

• عملکرد بی‌صدا و بدون ارتعاش
• عدم نیاز به مجوزهای انفجاری
• کنترل دقیق بر روند شکست بتن
• امکان استفاده در محیط‌های بسته و حساس
• کاهش خطرات انسانی و زیست‌محیطی

معایب

• نیاز به زمان بیشتر نسبت به تخریب انفجاری
• حساسیت به دما و شرایط محیطی
• الزام به رعایت دقیق نسبت آب به پودر
• محدودیت در استفاده برای بتن‌های دارای فولاد متراکم

روش استفاده و مقدار مصرف تخصصی تخریب کننده بتن

برای دستیابی به عملکرد مطلوب، روش استفاده از تخریب کننده بتن باید با دقت اجرا شود:

• سطح بتن سوراخ‌کاری می‌شود (قطر سوراخ بین 30 تا 50 میلی‌متر)
• عمق سوراخ حدود 80 تا 90 درصد ضخامت بتن در نظر گرفته می‌شود
• فاصله بین سوراخ‌ها معمولاً 10 تا 30 سانتی‌متر است
• پودر تخریب کننده بتن با نسبت 25 تا 30 درصد وزنی آب مخلوط می‌شود
• خمیر حاصل به سرعت داخل سوراخ‌ها ریخته می‌شود
• پس از حدود 4 تا 24 ساعت، ترک‌ها ظاهر و بتن خرد می‌شود
• مصرف متوسط در بتن‌های معمولی حدود 3 تا 5 کیلوگرم در هر متر مکعب است

نکات اجرایی فنی و توصیه‌های فنی تخریب کننده بتن

برای افزایش بازدهی و ایمنی در استفاده از تخریب کننده بتن رعایت نکات زیر ضروری است:

• سوراخ‌ها باید تمیز، خشک و بدون گرد و غبار باشند
• از تماس مستقیم ماده با پوست و چشم جلوگیری شود
• در هوای گرم، سوراخ‌ها قبل از تزریق با آب خنک شوند
• از اضافه کردن بیش از حد آب به مخلوط خودداری شود
• پس از ریختن خمیر، سوراخ‌ها پوشانده شوند تا تبخیر آب کاهش یابد
• زمان واکنش بسته به دمای محیط تنظیم شود (در هوای گرم سریع‌تر و در هوای سرد کندتر)
• از تجهیزات حفاظت فردی مانند دستکش و عینک استفاده شود

مشخصات و خواص و اثرات فنی تخریب کننده بتن

خواص شیمیایی و فیزیکی این ماده نقش اصلی در کارایی آن دارد:

• انبساط تدریجی در اثر هیدراتاسیون
• مقاومت در برابر نفوذ آب و مواد قلیایی بتن
• پایداری در دمای محیط بین 5 تا 35 درجه سانتی‌گراد
• واکنش کنترل‌شده بدون تولید گاز یا فشار ناگهانی
• ایجاد ترک‌های یکنواخت و بدون پرتاب ذرات

عوامل مهم در انتخاب تخریب کننده بتن

برای انتخاب نوع مناسب باید عوامل زیر در نظر گرفته شود:

• دمای محیط اجرا (نوع گرم یا سرد)
• ضخامت و نوع بتن (بتن مسلح یا غیرمسلح)
• میزان سرعت تخریب موردنیاز
• دسترسی به محل اجرا و شرایط ایمنی
• هزینه کلی پروژه و صرفه اقتصادی
• سازگاری شیمیایی با محیط اطراف

جدول مقایسه فنی تخریب کننده بتن

نتیجه‌گیری
تخریب کننده بتن یک محصول مهندسی‌شده و کارآمد برای تخریب کنترل‌شده سازه‌های بتنی و سنگی است. این محصول را میتوانید در بخش سایر محصولات ما ببنید. این ماده با تکیه بر اصول واکنش انبساطی و بدون نیاز به انفجار، امکان تخریب ایمن، بی‌صدا و دقیق را فراهم می‌کند. انتخاب درست نوع تخریب کننده بتن، رعایت نسبت آب و شرایط محیطی، و اجرای صحیح فرآیند، نقش تعیین‌کننده‌ای در کیفیت و سرعت تخریب دارد. در نهایت، استفاده از این ماده در پروژه‌های شهری، معدنی و صنعتی موجب افزایش ایمنی، کاهش هزینه‌ها و حفظ سازه‌های مجاور می‌شود.تخریب سازه های بتنی از جمله چالش هایی است که در بسیاری از پروژه های ساختمانی و عمرانی با آن مواجه هستیم. روش های سنتی تخریب مانند استفاده از مواد منفجره، علاوه بر ایجاد سروصدا و آلودگی محیطی، خطرات جانی نیز به همراه دارد.