مقدمه
ماستیک سرد اجرا یکی از مصالح پرکاربرد در پروژههای عمرانی، راهسازی و ساختمانسازی است که برای آببندی، درزگیری و محافظت سطوح مختلف مورد استفاده قرار میگیرد. این نوع ماستیک بدون نیاز به حرارت و در دمای محیط قابل اجرا است، به همین دلیل در مقایسه با ماستیک گرم اجرا، ایمنی بیشتری داشته و سرعت عملیات را افزایش میدهد. از نظر فنی، ماستیک سرد اجرا بر پایه رزینهای پلیمری، قیر اصلاحشده، یا ترکیبات اپوکسی ساخته میشود و با افزودنیهای خاصی جهت افزایش چسبندگی، انعطافپذیری و مقاومت در برابر عوامل محیطی تقویت میگردد.
انواع ماستیک سرد اجرا
ماستیک سرد اجرا بر اساس نوع پایه و محل استفاده به چند دسته تقسیم میشود:
ماستیک سرد اجرا قیری
متداولترین نوع است که بر پایه قیر اصلاحشده با پلیمرها تهیه میشود. برای درزهای بتنی، آسفالتی و مخازن آب کاربرد دارد.
ماستیک سرد اجرا پلیمری
شامل ترکیباتی از رزینهای مصنوعی مانند پلییورتان یا آکریلیک بوده و مقاومت بالایی در برابر مواد شیمیایی و UV دارد.
ماستیک سرد اجرا اپوکسی
برای پروژههایی که نیاز به مقاومت مکانیکی و چسبندگی بالا دارند، از این نوع استفاده میشود.
ماستیک سرد اجرا سیلیکونی
جهت درزگیری نما، شیشه و فلز بهکار میرود و خاصیت ارتجاعی بسیار بالایی دارد.
کاربرد فنی ماستیک سرد اجرا
کاربرد ماستیک سرد اجرا بسیار گسترده است و در صنایع مختلف از آن استفاده میشود، از جمله:
- درزگیری در کف سازی بتنی، مخازن و تصفیهخانهها
- آببندی سازههای بتنی در تونلها و سدها
- درز انبساطی جادهها و باند فرودگاهها
- آببندی اتصالات میان بتن و فلز یا بتن و آجر
- محافظت در برابر نفوذ آب، مواد شیمیایی و نمکها
دلایل استفاده از ماستیک سرد اجرا
استفاده از ماستیک سرد اجرا به دلایل فنی و اقتصادی متداول است، از جمله:
- سهولت اجرا بدون نیاز به حرارت یا دستگاه خاص
- قابلیت استفاده در محیطهای مرطوب یا خشک
- چسبندگی بالا به سطوح مختلف (بتن، فلز، سنگ و آجر)
- کاهش هزینههای اجرایی به دلیل سرعت بالای اجرا
- ایمنی بیشتر نسبت به ماستیک گرم اجرا
ویژگی فنی ماستیک سرد اجرا
از نظر فنی، ماستیک سرد اجرا باید دارای خصوصیات زیر باشد:
- انعطافپذیری بالا برای تحمل حرکات سازه
- مقاومت در برابر تابش مستقیم نور خورشید و تغییرات دمایی
- چسبندگی عالی به زیرکار بدون پوسته شدن
- مقاومت در برابر آب، روغن، اسید و مواد شیمیایی سبک
- حفظ خصوصیات مکانیکی در دماهای پایین و بالا
- قابلیت رنگپذیری و پوشش مجدد
مزایا و معایب فنی ماستیک سرد اجرا
ماستیک سرد اجرا معایب و مزایایی دارد که در زیر به انها میپردازیم.
مزایا
- اجرای آسان در هر شرایط آبوهوایی
- نیاز نداشتن به تجهیزات خاص
- زمان خشک شدن مناسب و عدم خطر آتشسوزی
- قابلیت ترمیم و اجرای مجدد بدون آسیب به لایه قبلی
معایب
- در شرایط بسیار مرطوب یا روی سطوح آلوده، چسبندگی ممکن است کاهش یابد
- مقاومت حرارتی آن نسبت به نوع گرم کمتر است
- در برخی انواع، نیاز به آستر (پرایمر) قبل از اجرا وجود دارد.
مشخصات و خواص و اثرات فنی ماستیک سرد اجرا
از دیدگاه مهندسی مواد، خواص فیزیکی و مکانیکی ماستیک سرد اجرا نقش تعیینکنندهای در عملکرد آن دارد. مهمترین مشخصات عبارتند از:
- چگالی: حدود ۱.۴ تا ۱.۶ گرم بر سانتیمتر مکعب
- سختی شوره (Shore A): بین ۲۰ تا ۴۰
- کششپذیری: بیش از ۲۵۰ درصد
- مقاومت حرارتی: از ۲۰- تا ۷۰+ درجه سانتیگراد
- مقاومت شیمیایی: در برابر قلیاها و مواد نفتی سبک مناسب
- نفوذناپذیری: جلوگیری از نفوذ آب و بخار درزها
روش استفاده و مقدار مصرف تخصصی ماستیک سرد اجرا
برای اجرای صحیح ماستیک سرد اجرا باید مراحل زیر رعایت شود:
- آمادهسازی سطح: سطح مورد نظر باید تمیز، خشک و عاری از چربی یا گردوغبار باشد.
- استفاده از پرایمر: در سطوح متخلخل مانند بتن، استفاده از پرایمر مخصوص توصیه میشود.
- اجرای ماستیک: ماستیک سرد اجرا با کاردک یا دستگاه تزریق مخصوص در درزها اعمال میشود.
- عملآوری: بسته به نوع ماستیک، زمان خشک شدن بین ۲۴ تا ۷۲ ساعت متغیر است.
- مقدار مصرف: بهطور میانگین، برای هر متر طول درز با عرض ۲ سانتیمتر و عمق ۱ سانتیمتر، حدود ۰.۲ لیتر ماستیک مصرف میشود.
نکات اجرایی و توصیههای فنی ماستیک سرد اجرا
برای بهبود عملکرد و دوام ماستیک سرد اجرا رعایت نکات زیر ضروری است:
- پیش از اجرا، دمای محیط و سطح باید بین ۵ تا ۳۵ درجه سانتیگراد باشد.
- درزها باید بهدرستی تمیز و خشک شوند تا چسبندگی بهینه حاصل شود.
- استفاده از نوار بکآپ در کف درز برای کنترل عمق توصیه میشود.
- از تماس مستقیم ماستیک با مواد نفتی سنگین جلوگیری شود.
- پس از اجرا، تا زمان خشک شدن کامل، از تماس آب با سطح خودداری گردد.
- برای افزایش عمر ماستیک، اجرای لایه محافظ UV در محیطهای باز پیشنهاد میشود.
عوامل مهم در انتخاب ماستیک سرد اجرا
در انتخاب نوع مناسب ماستیک سرد اجرا، باید به عوامل زیر توجه کرد:
- نوع سازه: سازههای بتنی، فلزی یا آجری نیاز به نوع خاصی از ماستیک دارند.
- شرایط محیطی: دمای هوا، رطوبت و تابش آفتاب باید در انتخاب لحاظ شود.
- نوع درز: درزهای انبساطی، انقباضی یا درزهای ساختاری ویژگیهای متفاوتی دارند.
- میزان حرکت سازه: برای درزهایی که حرکت زیادی دارند، ماستیکهای الاستومری مناسبترند.
- نیاز به مقاومت شیمیایی: در محیطهای صنعتی باید نوع مقاوم در برابر مواد خورنده انتخاب شود.
جدول مقایسه فنی ماستیک سرد اجرا و ماستیک گرم اجرا
| ویژگی فنی |
ماستیک سرد اجرا |
ماستیک گرم اجرا |
| روش اجرا |
در دمای محیط |
با حرارت بالا |
| ایمنی کار |
بالا، بدون خطر آتش |
پایین، نیاز به احتیاط |
| سرعت اجرا |
زیاد |
متوسط |
| چسبندگی اولیه |
بالا |
متوسط |
| مقاومت حرارتی |
کمتر |
بیشتر |
| هزینه اجرا |
کمتر |
بیشتر |
| تجهیزات مورد نیاز |
ساده (کاردک یا گان) |
دستگاه گرمکن و پمپ |
| مناسب برای |
درزهای بتنی و صنعتی |
سطوح آسفالتی و راهسازی |
نتیجهگیری
ماستیک سرد اجرا به دلیل سهولت کاربرد، ایمنی بالا، سرعت اجرا و ویژگیهای چسبندگی و انعطافپذیری مناسب، یکی از بهترین گزینهها برای آببندی و درزگیری انواع سازههای بتنی و فلزی است. انتخاب نوع مناسب ماستیک باید بر اساس شرایط پروژه، نوع سازه، و الزامات محیطی صورت گیرد. با اجرای صحیح و رعایت اصول فنی، ماستیک سرد اجرا میتواند عمر مفید سازه را بهطور چشمگیری افزایش داده و از نفوذ آب و مواد مخرب جلوگیری کند.
ماستیک سرد اجرا، یک ماده قیری تک جزئی است که از ترکیب قیر، لاستیک بیتومن، رزین های امولسیونی و افزودنی های شیمیایی ویژه تولید می شود. این محصول به صورت آماده و بدون نیاز به حرارت دهی قابل استفاده است و به همین دلیل به آن ماستیک سرد می گویند. ماستیک سرد اجرا به دلیل چسبندگی بالا به انواع سطوح مانند بتن، فلز، چوب و... به عنوان یک درزگیر و آب بند قوی شناخته می شود.
ماستیک سرد اجرا یکی از محصولات ماستیک درزگیر در صنعت ساختمان است که به دلیل ویژگی های منحصر به فرد خود، در بسیاری از پروژه ها مورد استفاده قرار می گیرد. این ماده به دلیل سهولت اجرا، چسبندگی بالا و مقاومت در برابر شرایط مختلف محیطی، جایگاه ویژه ای در صنعت ساختمان پیدا کرده است.
